HORIDOIMERGEN : Буряад монголой уг гарбалай домог

Буряад монголой уг гарбалай домог

Буряад монголой уг гарбалай домог (Базар Барадин) Эртын сагай энхэдэ, урдын сагай уринда, Ундэр тэнгэриин бурхэггуй, сэлмэг hайхан байхада, Улэн дайдын эзэгуй, ужам сулее байхада, Амитан зоной олошороодуй, хомор усеехэн байхада, Ан гурееhэнэй усеереегуй, элбэг олон байхада, Энэ байгша буряад аймагай убгэ эсэгэ болохо заяата Содо бэе hайхан шарайта, hонор оюун hурхэй зоригто Эрхим хубуун турэжэ, эрэ болон эгдэйбэ, Хуйхэр хубуун турэжэ, хун болон хурдэйбэ. Бахадаха зоригто Барга-Баатар гэжэ нэрлуулбэ. Улгэн дэлхэйн уужамые бэдэржэ, уhан далайн гунзэгыень хаража, Гараха наранай зугhее гансааран гаража, Байгал мурэнэй худеедэ байра hунган ерэбэ. Орьел торьел оройто олон тумэн мундаргые Харын ехэ харатанhаа хаалта болгон hууба Мунгэн сагаан малгайта мунхэ тумэн hарьдагые Боорын ехэ бортонhоо боолто болгон hууба. Байгал ехэ мурэни баруун, зуун хубеедэ Байгаа олон ангуудта бахатажа байрлаба. Уhан ехэ мурэнэй урда, хойто хубеедэ Ой тайгын ангуудые олзолжо hууриба Адуун хулэгее унажа, арад тумэнее дахуулжа, Арса жодоо тайгые абалжа hууба, Ургэн дэлхэйн ургэмжеер улзы hайхан hууба, Ундэр тэнгэриин эбээгээр унгэ hайхан hууба, Эдир наhаяа хусэжэ, эрын эрхим болоод, Эмын hайниие бэдэржэ, уеын нухэрые hунгаба. Уг ехэ ундэhэтэнее таhалхагуй заяатай, Гал ехэ гуламтаяа hунеехэгуй hулдэтэй, Улгэн эхэдээ ургэгдэхэ, уй тумэн болохо, Тэнгэри эсэгэдээ тэдхээгдэхэ туг тумэн болохо Ури hайхан шарайе улэмжэдэ хусэбэ. Харбалдахада хашалсаха, утэлхэдэ ургэхэ, Олон тумэни оройлхо, туг тумэни туруулхэ, Содо hайхан хубуудэй hулдэ зам бэдэржэ, Хухэ мунхэ тэнгэриhээ хусэ заяа гуйба, Юhэн ехэ тэнгэриhээ ехэ заяа гуйба. Харбалдахада хашалсаха хаба ехэ зоригто Ундэр hайхан бэетэй Улеэдэй хубуутэй болобо. Утэлхэдэ ургэхэ унэн гэнэн hаналта Ботог ехэ заяата Буряадай хубуутэй болобо. Уймарлахада ойлгуулха уран сэсэн оюута Хурса hайхан шарайта Хореодой хубуутэй болобо. Эсэгэ Баатар утэлжэ, убгэн наhан болоходоо, Улишэгуй зоригто ундэр hайхан Улеэдэйдээ: - Хариин хабhа хуулажа яба, Хариин уласые эзэлжэ яба, - гэжэ Уреэл зарлиг хайрлажа, хэтын мур заажа, Орохо нарани зуглуулжэ, орон нютаг hунгуулба. Унэн гэнэн hаналта, бэшэг ехэтэ Буряадайдаа: -Утэлhэн бэеымни hахижа, гарал угыем залгаарай, Ургэн дэлхэй эхэдээ ургэгдэжэ, Ундэр тэнгэри эсэгэдээ уршеегдэжэ, Ангай мяхаар таhалагдалгуй, амандаа заяатай ябаарай, Оохэтэй мяхаар халгижа, улэсхые узэнгуй ябаарай, - гэжэ Уреэл угэеэ угуулжэ, убэр бэеэ ургуулбэ. Уран сэсэн оюунта хурса hайхан Хореодойдоо: - Бугын таргани бэдэр гэжэ, Булганай hайханиие барижа Шэлууhэнэй бэдэртэйе шэлэжэ, Унэгэнэй халтарые олзолжо, Эдеэнэй hайниие эдижэ, унгэ hайхан ябаарай, Эдэй hайханиие эдлэжэ, энхэ мэндэ ябаарай. Сэбэр hайхан шарайтани, сээжын ехэ ухаатани эзэлхэ болоорой. hур ехэ зоригтони, hулдэ ехэ заяатани нагасалха болоорой, - гэжэ Хэтэ заяа зохеобо. Номон hомоео хайрлажа, нашан харсага барюулжа, Гараха нарани зуглэжэ, гарай hайханаар зангажа, Нюдэнэй hайханаар хаража, нютагай hайхани бэдэруулбэ. Эсэгэ Барга-баатарай уреэл угын хусеер Ундэр hайхан Улеэдэhээ ойрод-монгол удам гараба. Боршог ехэтэ Буряадайhаа Эхирэд Булгад хоер Эрын эрхим хубууд турэбэ. Эрын эрхим Эхирэдhээ – Эхирэд найман эсэгэ буряад болобо. Бухын бухэ Булгадhаа – Булгад зургаан эсэгэ буряад болобо. Хурса hайхан Хореодой - гурбан хатан нухэртэй болобо. Баргажан – гоохон хатанhаа Арюун-гоохон Алан-гуа ухин турэбэ. Ехэ монгол аймаг ундэhэн болохо изагуурта Суу залиин хигэгээнтэ содо богдо Чингисэй Удам болохо заяанта Добо-Мэргэн гээшын Гэргэй болон гараба. Хоердохи хатанhаа – Хонгор-гоохон Шаралдайhаа Табан хубуун турэбэ: Галсууд, Хуасай, Хубдууд, Гушад, Шарайд табан Юм. Гурбадахи хатанhаа – Налгай-гоохон Нагатайhаа Найман хубуун турэбэ: Харгана, Бодонгууд, Худай, Батанай, Саган, Хальбан, Хойтол, Сонгоод – Нагатайн найман гэжэ нэрлэгдэбэ, hуулшын хоер хубууд Монгол газараар таhарба. Улэhэн хубууд болболынь арбан нэгэн эсэгын Хори-буряад гэжэ нэрлэгдэбэ. Хожомой ехэ сагта бухы буряад нэгэдэжэ – Буряад-монгол гэжэ нэрлэгдэбэ. Олон тумэн буряад-монгол зон орон нютагаа нэгэдхэн, Ундэhэн соелоо мандуулжа, эрхэ сожо бадаруулба. Улас турэ бодхохын ундэhэн hуури табиба. (Хуушан монгол узэглэлэй hуулдэ ухибуудэй уншаха Базар Барадинай бэшэhэн «Улаан сэсэг» гэжэ номhоо профессор Ж. Сажинов буулгаба).
start=-48 , cViewSize=50 , cPageCount=1

2 сэтгэгдэл:

null
Б. Сүх (зочин)

Зоргинд минь гал бадмалдаг болхоор
Зогсоогоороо бас мөнхөрч чадаг болхоор
Зовлонд бид эс нугардаг болхоор
Замбативд биднийг монгол гэдэг юм
Харц минь чоных шиг цоригдог болхоор
Хүсэл минь шонхор шиг дүүлдэг болхоор
Хүлэг морьд шигээ ирэмгий болхоор
Хөвчин дэлхийд биднийг монгол гэдэг юм
Асааж манасан тулгын гал минь бадамлаж байхад
Амь шигээ хайрлах эх түүхт соёл минь балраагүй байхад
Азийн цээжин дэхь ахан дүүс минь мохоогүй байхад
Амилуулан бичсэн шүлгээс минь Монгол сэрэх л учиртай
Зусар бялдуу сэтгэлгээтэй хужаатай нийлсэн гөлөгүүд
Зоос мөнгөнд солиорсон эрх мэдэлд хөлчүүрэгчид
Зоригт монголын нуруун дээрээс нэг л өдөр унахвий
Зон олны бахим хөлөнд няц даруулж гишгүүлэхвий
Хаа ч явсан цуцахгүй аргамаг хүлгээ унаад
Хатгалдах дайсан сүрдэх хар тугаа атгаад
Халх ,Буряд, Өвөрмонгол ,Халимаг, Туваа,Дээд Монгол,алтайн улс бүгдээр нийлэн
Хүчит Монголын аугаа сүрийг хөвчин дэлхийд гайхуулаж
Эвлэж нэгдсэн улсаа
Эгнэгт зарлан тунхаглах
Энэ цаг удахгүй ирнээ

Б.Сүх (зочин)

Казакуудаас юугаар дутсан юм бэ тэд нэгдэж чадаж байхад бид чадахгүй гэж үү? Даяаршиж байгаа дэлхий мандтугай.Даяарших нөхцөлийг л . . . . . .

Сэтгэгдэл үлдээх



(нийтэд харагдахгүй)

(оруулах албагүй)
(HTML синтакс зөвшөөрөгдөөгүй)


(Зурган дээрх тоог оруулна уу)


©2009 HORIDOIMERGEN | Template Blue by TNB