HORIDOIMERGEN : ӨВӨР МОНГОЛЫН ӨӨРТӨӨ ЗАСАХ ОРОН

ӨВӨР МОНГОЛЫН ӨӨРТӨӨ ЗАСАХ ОРОН

Ар, Євєр Монголын тухай яриа Цахим Єртєє сїлжээгээр нилээдгїй єрнєсєнтэй холбогдуулж Євєр Монголын цаг байдлыг олон тїмэн та бїхэнд єєрийн хирээр ойлгуулах зорилгоор їїнийг бичиглэвээ. 1. Засаг захиргаа Євєр Монголын Єєртєє Засах Орон засаг захиргааны хувьд Аймаг, Хошуу, Сум, Баг, Хот айл (зарим хошуу нутагт) гэх мэтийн системтэй. Аймгуудыг нь зїїнээс нь нэрлэвэл: 1. Хїлэн бойр 2. Хянган 3. Жирэм (Одоо Тунлью хот болсон) 4. Зуу Уд (Одоо Улаанхад хот болсон) 5. Шилийн гол 6. Улаанцав 7. Баян нуур 8. Ихэ зуу 9. Алшаа гэх мэт 2. Аж ахуй. Эдгээр Аймгуудын ихэнхи нь мал аж ахуй эрхэлдэг. Гэхдээ 80-аад оноос тариалах соёлын їїднээс нутаг бэлчээрийг хувааж, торлосноос болж малчид урьдных шигээ чєлєєтэй нїїдэллэж чадахаа больжээ. Бага газартаа уягдаж, тэр нутаг нь хэзээ элс болохыг хэн ч мэдэхгїй байсаар. Жирэм Аймгийн Монголчууд (бараг сая хоёр зуун мянган хїн) тариа тарихын зэрэгцээ малаа бас хариулдаг. Тэд нарын цагаан идээний тєрєл анги, зїйл нь цєєрсєн боловч одоо хэр нь хийгээд, идээд байгаагийн цаана ямар нэгэн дийлдэшгїй, мохожгїй зориг байгааг бодууштай. Євєр Монголд том том їйлдвэр, уурхай байдаг боловч янз бїрийн шалтгаанаас тэр їйлдвэрїїдэд Монголчууд маш цєєн ажилладаг. Монголчуудын олонхи нь хєдєє амьдардаг гэж ойлгоход болно. 3. Монгол ястанууд Зїїнээс нь эхлэн нэрлэвээс: 1. Барга 2. Буриад 3. Єєлд (Торгод, Киргиз, Тэлэнгїїд) 4. Жарууд (Євєр халх) 5. Ар хорчин (Євєр халх?) 6. Монголжин 7. Харчин 8. Хорчин 9. Урианхай 10. Чорос 11. Баарин 12. Унниуд 13. Уухан 14. Хишигтэн 15. Їзэмчин 16. Хуучид 17. Цахар (Солоон цахар, Солон барга, Єєлд, Урианхай) 18. Аваг 19. Авахнар 20. Сїнид 21. Дархад 22. Муумянган 23. Урад 24. Ордос (Дархад) 25. Халх 26. Торгууд 27. Горлос 28. Тїмэд (Баруун ба зїїн) 29. Юїншэвїї гэх мэт байдаг. Гэхдээ энд яръж байгаа ихэнхи ястан бол “Монголын Нууц Товчоо” буюу Ражд-Аддинуй “Судрын Чуулган”-д гардаг Хияад мэтийн цусан холбооны “Яс” биш “Їндэстэн” гэдэг ухагдахууны дараах нэр томъёо юм. Угсаатан зїйн талаас нь юу гэж хэлэхийг нь мэдэхгїй байна. Тєвлєрєн суугаа газар оронтой холбоотой болов уу? гэж би єєрєє боддог. Овгоор ярьвал ганц Ордост 183 овог байдаг гэж Монголч эрдэмтэн Мостаерт(Mostaert) 1934 онд тэмдэглэсэн байдаг. Сїїлийн їеийн судлаачдын тавьсан дїнг їзэхэд Ордост 180 гаруй овог байдаг явдал Чингис Хааны Онгоны тахилгатай холбоотой юм байна. Ордос гэдэг нэр Чингис Хааны ордоны олонхи нь энэ л Ордост байгаа учраас тэр санаа ортой буй. Євєр Монголд одоогоор чухам яг хэдий овог байгааг тодорхойлж чадаагїй байсаар… Овог гэдэг ухагдахуун одооч гэсэн цусан удмаа алдаагїй байсаар. 4. Соёл гэгээрэл ба їсэг бичиг Хїїхдийн цэцэрлэгээс их сургууль хїртэл Монголоор сурдаг систем бїрдээд байна. Хєдєєгийн хїїхэд бараг бїгд Монголоор сурдаг. Харин хотод Монгол бага дунд сургууль цєєнтэй. Хотын хїїхэд хятад сургуульд их явдаг. Хотын сэхээрсэн хїмїїс хїїхдээ Монголоор сургах гэж мэрийж байна. Зарим эрдэмтдийн судалснаар хотын Монголоор сурсан хїїхэд хятадаар сурсан хїїхдийг бодвол их сургууьд орох, ажил олох гэх мэтийн їзїїлэлтээр хол давуу байгаа юм байна. Юу ч гэсэн Японд Доктор цол хамгаалсан Євєр Монголчуудын 90% орчим нь Монголоор сурсан буюу Монгол хэлээ мэддэг хїмїїс юм. Бага сургуулийн 3 дахь жилээс хятад хэл зааж эхэлдэг. Энэ хэдэн жилээс гадаад хэл заах бага сургууль энд тэнд гарч байгаа сурагтай. Их сургуулийн шалгалтаа Монголоор сурсан сурагч Монголоор шалгагддаг. Тэгэхдээ хятад болон гадаад хэлний шалгалт єгч болдог. Монголоор сурсан хїїхэд Євєр Монголоос ондоо газар их сургуульд ороход хятад хэлний шалгалт єгєх болдог. Одоо Євєр Монголын Их сургуулийн тоо хэд болж байгааг сайн мэдэхгїй. Монгол хэвлэлийн газар гэхэд: 1. Євєр Монголын Ардын Хэвлэлийн Хороо 2. Євєр Монголын Сурган Хїмїїжїїлэх Хэвлэлийн Хороо 3. Євєр Монголын Шижлэх Ухаан Техник Мэргэжлийн Хэвлэлийн Хороо 4. Євєр Монголын Хїїхэд Багачуудын Хэвлэлийн Хороо 5. Євєр Монголын Соёлын Хэвлэлийн Хороо (Монгол соёлтой холбоотой ном сударыг хэвлэдэг) байдаг. Євєр Монголчууд Чингис хаанаас євлєн ирсэн "Монгол їсэг" гэдэг гайхамшигт соёлоо сургууль хэвлэлийн хороогоороо дамжуулан хямагдан хайралсаар єнєєдрийг хїрлээ. Хойшдын хувь тавилан юу болохыг тэнгэр л мэдэх биз. Харин Євєр Монголын залуучууд "Хугарахаас биш нугарахгїй" гэдэг їгээ “Нугарахаас биш хугарахгїй” гэдэг болсон нь бас сонин. 5. Анагаах Ухаан ба Эмчилгээ Сїїлийн жилд Монгол анагаах ухаан дорвитой сайн ажиллаж байна. Олонхи хошуу Монгол эмнэлэгтэй болж байна. Євєр Монголын эмнэлгийн их сургууль, Тунлью-гийн эмнэлгийн дээд сургуулийн Монгол анагаах ухааны мэргэжил дїїргэсэн оюутанууд эмчээр ажилладаг. Монгол улсаас Монгол эм уух євчтєн Євєр Монголын Монгол эмнэлгийн Хороонд их ирдэг болсон байна. Монгол хїнийхээ бие махбодийг шинжиж байж дэлгэрїїлсэн анагаах ухаан байх даа. Фїшингийн Монгол Эмнэлэгийн Хороо цус цагаарах євчин засдаг гэж алдаршсанаас гадаадын євчтєн ч очдог болж байгаа сурагтай. Євєр Монголын талаар тойм танилцуулахад ийм байна. "Цувж явсан бараас цуглаж суусан шаазгай" гэдэг цэцэн їгээр энэ захидлаа тєгсгєж, та бїхэнд сайн сайхныг хїсье.
start=-48 , cViewSize=50 , cPageCount=1

2 сэтгэгдэл:

null
Basagan. (зочин)

Berhesheeleer duuren ene delhii deer amiddaa biey biyenee hairlaya mongolchuud mini.

Зочин (зочин)

Thanks yo

Сэтгэгдэл үлдээх



(нийтэд харагдахгүй)

(оруулах албагүй)
(HTML синтакс зөвшөөрөгдөөгүй)


(Зурган дээрх тоог оруулна уу)


©2009 HORIDOIMERGEN | Template Blue by TNB